Nhiều công ty niêm yết hiện nay có đăng ký kinh doanh tại những vùng xa xôi, như Bermuda , quần đảo Virgin hay đảo Cayman. Vậy lý do thực sự là gì?
Hiện nay, nhiều công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán quốc tế có đăng ký kinh doanh tại những "thiên đường thuế" như đảo Cayman, quần đảo Virgin hay Bermuda.
Nguyên nhân chính là do nhiều tập đoàn sử dụng mô hình sở hữu VIE (Variable Interest Entity) và ưa thích lựa chọn những nơi đăng ký kinh doanh nhiều ưu đãi cho các công ty con.
Mô hình sở hữu VIE cho phép các công ty có trụ sở chính ở một nước lập thêm một thực thể có trụ sở ở nước ngoài.
Ví dụ như trường hợp của Alibaba, tập đoàn này có trụ sở ở Trung Quốc nhưng lập thêm một thực thể đăng ký kinh doanh tại nước khác và niêm yết thực thể này tại Mỹ. Thực thế mới này không có quyền điều hành công ty chính ở Trung Quốc nhưng vẫn được chia sẻ lợi nhuận.
Chủ tịch kiêm giám đốc điều hành Jack Ma của Alibaba.
Bằng cách làm này, nhiều công ty đã thu hút thêm vốn đầu tư nước ngoài mà không bị ảnh hưởng nhiều đến quyền kiểm soát.
Trong trường hợp Alibaba, Giám đốc điều hành Jack Ma đã tách dịch vụ thanh toán của công ty thành một doanh nghiệp khác thuộc quyền kiểm soát của vị tỷ phú này mà không cần có sự đồng ý của các cổ đông Mỹ.
Đây là một phương pháp thường được các công ty Trung Quốc áp dụng do nước này hạn chế nhà đầu tư nước ngoài trong một số lĩnh vực kinh doanh.
Hiện nhiều chuyên gia đang phàn nàn rằng mô hình này không bảo vệ nhà đầu tư. Trong năm 2011 và 2012, khoảng 100 công ty Trung Quốc đã bị đình chỉ hoặc hủy niêm yết tại sàn giao dịch chứng khoán Mỹ.
Nguyên nhân chủ yếu là do các doanh nghiệp này không nộp báo cáo tài chính đúng hạn, có sai sót về kế toán hay gian lận. Rất nhiều công ty trong số này là thực thể được thành lập theo mô hình VIE.
Một yếu tố quan trọng trong mô hình VIE là nơi đăng ký kinh doanh của các thực thể mới. Thông thường, các tập đoàn thường lựa chọn những thiên đường thuế như đảo Cayman, quần đảo Virginia hay Bermuda.
Với những quy định dễ dãi tại các thiên đường thuế, nhiều tập đoàn có thể biến tấu sổ sách hoặc có những hoạt động vi phạm pháp luật mà các cơ quan chức năng khó tìm ra.
Lấy quần đảo Cayman làm ví dụ, những công ty đăng ký kinh doanh tại đây không bị đánh thuế cho các khoản thu nhập ngoài lãnh thổ Cayman. Cụ thể hơn, quốc gia này không thu thuế thu nhập hay thuế doanh nghiệp cho những khoản doanh thu quốc tế, bao gồm các khoản lợi suất, lợi nhuận hay cổ tức.
Đảo Cayman là trung tâm ngân hàng lớn thứ 6 thế giới với tổng giá trị các tài sản ngành ngân hàng tại đây lên đến 1,4 nghìn tỷ USD tính đến tháng 6/2014.
Quốc gia này là nơi đăng ký kinh doanh của hơn 11.000 quỹ đầu tư với tổng tài sản 2,1 nghìn tỷ USD. Tổng số ngân hàng tại Cayman là 200 với hơn 140 quỹ tín thác và hơn 95.000 doanh nghiệp đăng ký kinh doanh.
Từ thế kỷ thứ 18, Cayman vốn chỉ là nơi trú ngụ cho những tàu cướp biển, nhưng đến cuối thập niên 50, quần đảo này bắt đầu nổi tiếng nhờ những chính sách ưu đãi về thuế và trở thành thiên đường thuế cho các tập đoàn Mỹ.
Những thực thế mới đăng ký kinh doanh tại Cayman chỉ cần nộp lệ phí hàng năm dựa trên số vốn công ty. Hơn nữa, những doanh nghiệp này không cần để lộ danh tính hay chủ sở hữu thực sự khi đăng ký tại đây.
Thậm chí, sử dụng danh tính cổ đông được ủy quyền cũng được chấp nhận tại Cayman, trong khi điều này là không thể tại nhiều nước khác.
Mới đây, theo tờ Finance Asian, Huy Vietnam - một công ty sở hữu chuỗi nhà hàng Món Huế, Phở ông Hùng đang lên kế hoạch chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tại sàn chứng khoán Hồng Kông.
Một điểm cần chú ý, đó là Huy Vietnam không đăng ký hoạt động kinh doanh chính tại Việt Nam mà là đảo Cayman.
Theo sở chứng khoán Hồng Kông, tập đoàn Huy Vietnam không đăng ký hoạt động kinh doanh chính tại Việt Nam mà là đảo Cayman.
Cayman chưa ký hiệp định tránh đánh thuế 2 lần với bất kỳ quốc gia nào, điều này khiến tình hình tài chính của công ty khó bị truy tra bởi các cơ quan thuế nước ngoài.
Hơn nữa, những thực thể đăng ký kinh doanh tại đây cũng không phải báo cáo tài chính cho bất kỳ cơ quan chức năng nào ở Cayman cũng như không bị ràng buộc về địa điểm đặt tài khoản ngân hàng.
Tuy nhiên, nhận ra được những rủi ro trốn thuế từ Cayman, các quốc gia lớn như Mỹ hay tổ chức OECD đã gây áp lực buộc quần đảo này cải cách quy định nhằm gia tăng tính minh bạch cũng như trao đổi thông tin với chính phủ các nước khác.
Mặc dù vậy, tình trạng lợi dụng các quy định lỏng lẻo của Cayman để trục lợi vẫn tồn tại. Vào tháng 9/2015, hãng tin Reuters cho biết có 6 ngân hàng Mỹ vẫn giữ khoảng 3,3 nghìn tỷ USD tín dụng có thế chấp ngoài sổ sách tại Cayman.
Hiện Cayman vẫn là thiên đường về thuế của nhiều tập đoàn và ngày càng có nhiều siêu tập đoàn lựa chọn đăng ký kinh doanh tại đây.
Cùng với việc sử dụng mô hình VIE ngày càng nhiều hiện nay, chắc chắn các cơ quan chức năng sẽ gặp khó trong việc truy tra thuế cũng như bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét